Burkulma:Eklem bağlarının zedelenmesine burkulma denir.Çoğunlukla diz, ayak ve el bileğinde meydana gelir.
Belirtileri:
- Ağrı
- Şişme
- Morarma
- Hassasiyet
- Harekette kısıtlanma
İlkyardım:
- Burkulma ekleminin hareketsizliği sağlanır
- Burkulan eklem uygun olan atel, elastik bandaj veya sargı bezi ile tesbit edilir.
- Burkulan bölge soğuk ve kalp seviyesinden yukarıda tutulur.
Atel: Kırık, çıkık ve burkulan bölgeleri tespit etmek için kullanılan düz nesnelere atel denir.Tahta parçası, mukavva, sert karton, sert plastik, yastık ve üçgen sargı bezi atel olarak kullanılabilir.Atel kol ve bacak kırıklarında kullanılır.Bacaklarda kırık bölge diz ile kalça arasında ise aletin boyu topuktan koltuk altına kadar olmalıdır.
Kırık bölge diz ile ayak arasında ise aletin boyu topuktan kalçaya kadar olmalıdır.Ön kol kemiği kırıklarında atel malzemesi yok ise kol gövdeye paralel olacak şekilde tesbit edilir.Köprücük kemiği kırıklarında kazazedenin omuzu tesbit edilmelidir.
Atel bulunmadığı taktirde kırık bacak araya yumuşak bir malzeme konularak sağlam bacağa bağlanır.
Yatarak Sevk Edilmesi Gereken Kırıklar:
1. Bacak, omurilik ve boyun kırıkları yatarak sevk edilmelidir. Diğer bölgedeki kırıklar (ön kol, omuz, kaburga vb. ) oturuş ya da yarı oturuş pozisyonunda sevk edilmelidir.
2. Özellikle omurilik kırıklarında sedye tercih edilmelidir.
3. Omurilik kırıklarında bel ekseni bozulursa kazazede felç olabilir.
4. Köprücük kemiği kırıklarında üçgen sargı bezi ile omuz tesbit edilmelidir.
5. Kırık bölgeler tesbit edilmezse felç ya da iç kanama olabilir
6. Boyun kırıklarında kask veya yumuşak bir malzemeyle boyun bölgesi korunmalıdır.